Nowy ląd DXCC na horyzoncie?

Jak wiadomo, marzeniem wielu radioamatorów jest nadawanie z rzadkiego kraju, a najlepiej z określonego miejsca w pierwszej kolejności. Wielu nie waha się wydać na ten cel całej swojej siły i oczywiście znacznych środków finansowych. Niedawno w mediach pojawiła się informacja, że ​​radioamator będzie nadawał – z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej! Oczywiście nie jest to żadna nowość, w przeszłości było już kilka transmisji z tego obiektu kosmicznego (patrz linki poniżej), ale jak dotąd były to działania czysto techniczne lub edukacyjne. Tym razem jednak ma to być wyprawa typowa, która aby w pełni osiągnąć swój cel zakłada uznanie tej stacji za niepodległe państwo DXCC. To znamená, že musí spĺňať pomerne prísne kritériá – podaná žiadosť o zaradenie do zoznamu vychádza z bodu 2B – ostrovné oblasti (tu je diskutabilná orbitálna výška, ktorá pri perigeu nesplňuje požadovaných 350 km) alebo 1C – politický subjekt vychádzajúci z medzinárodného charakteru objektu (nepatrí jednému štátu). Ak ani toto neprejde, loby je pripravené presadzovať zaradenie podľa článku 3 – špeciálne oblasti, vzhľadom na špecifickosť objektu.

Za całym wydarzeniem stoi grupa HAM-ów z USA i Finlandii; ze zrozumiałych względów – nie jest to drobnostka, konieczne jest szerokie zabezpieczenie techniczne, ale przede wszystkim finansowe wydarzenia. Od czasu do czasu stację odwiedzają tzw. turyści kosmiczni (obecnie ma odwiedzić ją piąta osoba), ale cena za prywatny pobyt danej osoby sięga kilkudziesięciu milionów dolarów, co dla większości amatorów (zmęczonych już budowaniem własnego QTH) neskutočný sen. Aj tak je nereálne, aby sa akcie zúčastnilo viac ľudí – operátor bude len jeden. Podľa dohody účastníci akcie každý zložia predpísanú čiastku a až los určí, kto bude šťastlivcom – operátorom expedície.

Aspekty techniczne

Wydarzenie niesie jednak także inne trudności, przede wszystkim techniczne. Do tej pory działalność odbywała się głównie w zespołach UKFjednakże zainteresowanie przeciwstawnych stacji dotyczy głównie fal krótkich i w miarę możliwości pasm. Dziś nie jest problemem pokrycie wszystkich wymaganych częstotliwości jednym transiwerem (transceiver główny i zapasowy o odpowiedniej małej konstrukcji został już obiecany jako sponsor przez firmę Yaesu), problemem są anteny i stopnie końcowe. Z oczywistych względów nie jest możliwe umieszczenie anten wewnątrz stacji (słaba skuteczność, zakłócenia w odbiorze, zakłócenia w urządzeniach znajdujących się na pokładzie), konieczne jest umieszczenie ich na zewnątrz. W tym celu konieczne jest wejście w wolną przestrzeń (tzw. EVA – Extra-vehcular Activity), co jest bardzo niebezpieczne i do tej pory nie było dozwolone dla kosmicznych turystów. NASA odmówiła udziału w EVA (mimo oferowanej kwoty finansowej), więc nie pozostaje nic innego, jak amatorowi samodzielnie rozciągnąć anteny.

Anteny

Górne pasma KV są stosunkowo bezproblemowe tam, gdzie przewiduje się montaż pionów (zrezygnowano z kierunkowskazów; najpierw ze względu na wagę, a następnie ze względu na obrót stacji, który stale kierowałby je gdzie indziej). Znacznie ciekawsze są dolne pasma KV, gdzie pod uwagę brane są wyłącznie anteny przewodowe. Ze względu na gabaryty stacji możliwe będzie zamontowanie dipola na 7 MHz, natomiast na 160 i 80 m nie ma gdzie związać końcówek. Znaleziono rozwiązanie - pozostawić końcówki wolne! Dzięki stanowi nieważkości w przestrzeni drut nie spadnie, pozostanie tam, gdzie jest. Wystarczy odpowiednio do niego „strzelić”, a rozłoży się i pozostanie na swoim miejscu. Obrót stacji wytworzy słabą siłę odśrodkową, która zapewni jej trwałe napięcie.

Etap końcowy

Odpowiedni końcowy etap to kolejna intensywnie dyskutowana kwestia. Ograniczające są dwa czynniki - możliwy pobór mocy, aby nie przekroczyć wydajności pokładowej sieci energetycznej oraz wydzielane ciepło, które mogłoby podnieść temperaturę na stacji. Dlatego zdecydowano się na wariant tranzystorowy o małej mocy 500 W. Sygnały nie będą więc tak mocne, jak jesteśmy przyzwyczajeni.

Efekt rozprzestrzeniania się

Specyfiką wyprawy jest także styl działania, a zwłaszcza wpływ propagacji – jonosfera. Poprzednie wyprawy znajdowały się na powierzchni Ziemi, gdzie nastąpiło odbicie od jonosfery. Ale co się stanie, gdy stacja równorzędna znajdzie się w środku warstwy F? Szczęśliwością obecnego okresu niskiej aktywności Słońca jest to, że w górnych pasmach panują optymalne warunki, gdy pasmo zostanie całkowicie zamknięte, czyli przy niskiej jonizacji, gdy fale przechodzą bez znaczącej absorpcji i odbić. Zakłada się, że nie będzie konieczności stosowania split prevádzku – pozemné stanice aj tak nič iné nepočujú a nebudú sa rušiť. Predpokladá sa však, že všetky pozemné stanice nebudú volať na jednom kmitočte, aby operátor mohol nerušene vybierať v pileupe. Dolné pásma môžu byť problémové kvôli absorpcii D a E vrstvy. Optimálne časy budú vybrané na základe experimentov (s očakávaným vedeckým prínosom). Log bude online dostupný na existujúcej paket radio BBS (145,800 MHz, 1200Bd AFSK); zvažuje sa aj variant web servera na palube, ale pravdepodobne sa nevykoná kvôli riziku preťaženia a pádu. Po ukončení expedície bude kompletný denník nahraný na logbook of the World (pomoc pri uznaní statusu samostatnej „krajiny“).

Wyprawa przygotowuje także innowację techniczną – cała operacja będzie na bieżąco rejestrowana i zapisywana wraz z częstotliwością w formacie MP3. Po zakończeniu imprezy każdy amator otrzyma pri QSL aj časť záznamu, kde je jeho signál.

Ze względu na spodziewane ogromne zainteresowanie i wcześniejsze opóźnienia, szczegóły nie są ujawniane do czasu ustalenia daty premiery. Przygotowania idą pełną parą, mamy na co czekać!

Referencje:
[1] [http://www.nasa.gov/missions/shuttle/f_hamradio.html](http://www.nasa.gov/missions/shuttle/f_hamradio.html)
[2] [http://spaceflight.nasa.gov/station/reference/radio/](http://spaceflight.nasa.gov/station/reference/radio/)
[3] [http://edmall.gsfc.nasa.gov/aacps/news/Ham_Radio.html](http://edmall.gsfc.nasa.gov/aacps/news/Ham_Radio.html)

73 1 kwietnia, Pavel OK1DX