Menadżer audio FT-991/A od DK8DE jest aplikacją desktopową przeznaczoną do kontrolowania transceiverów Yaesu FT-991 i FT-991A cez CAT interfejs. Głównym celem programu nie jest tylko klasyczna kontrola CAT częstotliwości i trybu pracy. Aplikacja koncentruje się na audio nadawczym, parametrycznym equalizerze mikrofonowym, Speech processor, USB audio, prehrávanie a záznam zvuku a prevádzku rádia cez počítačový headset. Súčasťou programu je aj Rig Bridge pre WSJT-X a ďalšie CAT aplikácie, editor pamäťových kanálov a kalibrácia S-metra a výkonu.
Zgodnie z dokumentacją program jest zaprojektowany do używania podczas normalnej pracy radia. Zmiany ustawień są zapisywane do transceivera z opóźnieniem, a podczas nadawania profile EQ i menu nie są nadpisywane. Wyjątkiem są na przykład gain mikrofonu i moc nadawania, które można zmieniać również podczas TX. Program automatycznie przywraca połączenie CAT po jego przerwaniu.
W artykule przeczytasz
Instalacja Menadżera audio Yaesu FT-991/A
Najłatwiejszy sposób to pobranie gotowej wersji z Wydania GitHub projektu FT991AudioManager. Autor dostarcza pakiet Windows, więc do normalnego użycia nie trzeba kompilować aplikacji ze źródłowych kodów. Dokumentacja zawiera również instrukcje uruchamiania ze źródłowego kodu, które są przeznaczone głównie dla użytkowników pracujących w środowisku deweloperskim.
Po pierwszym uruchomieniu aplikację należy połączyć z FT-991/A. Samo zainstalowanie programu nie oznacza, że będzie działać komunikacja CAT lub audio USB. Należy je skonfigurować osobno.
Ustawienia radia (CAT)
FT-991/A oferuje przez USB wirtualne porty szeregowe. Do komunikacji CAT Audio Manager używa Enhanced COM Port. W ustawieniach radia należy zatem rozróżnić Enhanced COM Port od Standard COM Port. W aplikacji należy następnie wybrać odpowiedni port COM oraz prędkość komunikacji.
Fabryczne ustawienie CAT RATE to 38400 Bd. FT-991/A pozwala również na niższe prędkości 4800, 9600 i 19200 Bd. Ważne jest, aby ta sama prędkość była ustawiona w transceiverze i w Audio Managerze. W menu FT-991/A chodzi o pozycję 031 CAT RATE.
W Audio Managerze konfiguracja znajduje się w Plik → Ustawienia. Po wybraniu portu można użyć Testuj połączenie. Jeśli komunikacja działa, aplikacja rozpozna FT-991 lub FT-991A. Następnie można użyć Plik → Połącz, a w głównym oknie powinny pojawić się częstotliwość, tryb i inne dane z transceivera.
Ustawienia dźwięku – podstawowa konfiguracja
CAT i audio USB to dwie osobne części konfiguracji. Audio Manager ma własne ustawienia urządzeń audio dostępne przez Funkcje → Ustawienia dźwięku. Przy użyciu interfejsu audio USB FT-991/A należy prawidłowo określić urządzenie, które odbiera dźwięk z radia, oraz urządzenie, które wysyła dźwięk z powrotem do transceivera.
W funkcji Live PC Radio ścieżka audio zostaje rozszerzona o mikrofon i wyjście komputera. Mikrofon dostarcza sygnał nadawczy, który może być dalej przetwarzany przez DSP, podczas gdy USB Audio CODEC zapewnia połączenie między komputerem a radiem. Nieprawidłowe ustawienie jednego elementu może prowadzić do sytuacji, w której CAT działa, ale dźwięk nadawania lub odbioru nie.
Podczas konfigurowania audio USB warto najpierw sprawdzić sam kierunek sygnału, a dopiero potem dostosowywać poziomy, EQ lub kompresję. W ten sposób można jednoznacznie oddzielić problem w ścieżce audio od problemu w komunikacji CAT.
Połączenie i rozłączenie
Połączenie radia odbywa się przez Plik → Połącz lub skrót klawiszowy Ctrl+V. Rozłączenie zapewnia Plik → Rozłącz, ewentualnie Ctrl+T. W ustawieniach można włączyć automatyczne połączenie po uruchomieniu programu.
W przypadku przerwania połączenia CAT aplikacja stara się automatycznie przywrócić połączenie. Jest to szczególnie praktyczne podczas dłuższej pracy, gdy może na przykład wystąpić tymczasowe przerwanie komunikacji USB. Stan połączenia jest widoczny bezpośrednio w głównym oknie.
Główne okno
Główne okno łączy kontrolę transceivera i wyświetlanie jego aktualnego stanu. W górnej części wyświetlane są VFO-A i VFO-B z częstotliwością. Częstotliwość można zmieniać bezpośrednio z aplikacji, a przycisk A/B umożliwia przełączanie między VFO.
Program wyświetla również tryb pracy, pasmo oraz podstawowe parametry odbioru i nadawania. Po stronie RX dostępne są na przykład S-meter, squelch, NB, DNR, AGC, DNF a AF/RF gain. Na TX strane sa zobrazujú ALC, kompresję, moc i SWR. W przypadku niektórych danych aplikacja uwzględnia ograniczenia interfejsu CAT FT-991/A i nie próbuje generować wartości, których radio nie dostarcza w sposób niezawodny.
Oddzielna część panelu sterowania zapewnia szybki dostęp do funkcji TUNE, REV, T.CALL 1750 Hz, Odtwarzacz audio, Rejestrator audio, Live PC Radio i Ustawienia dźwięku. Program umożliwia również tworzenie ulubionych, czyli zapisanych profili operacyjnych zawierających częstotliwość, tryb, profil EQ i inne parametry.
Menu Plik
Menu Plik zawiera podstawowe operacje programu. Ustawienia otwierają szczegółową konfigurację aplikacji, Połącz i Rozłącz zarządzają połączeniem CAT, a Zakończ kończy program. Ustawienia są dostępne również za pomocą skrótu klawiszowego Ctrl+E.
Dla codziennej pracy ważne jest przede wszystkim rozróżnienie między ustawieniem aplikacji a samym połączeniem radia. Ustawienia służą do konfiguracji, podczas gdy Połączenie aktywuje komunikację z transceiverem.
Menu Funkcje
Equalizer
Equalizer należy do najciekawszych funkcji programu. Umożliwia ustawienie MIC Gain, Procesora mowy i parametrycznego MIC EQ. Equalizer działa w trzech pasmach: Low, Mid i High, przy czym dla poszczególnych pasm można ustawić częstotliwość środkową, szerokość pasma i poziom.
EQ jest sterowany graficznie za pomocą punktów w charakterystyce. Ostateczna krzywa jest stale przesyłana do radia. Profile można zapisywać, ładować, eksportować i importować. Menedżer audio rozróżnia Normal EQ i Processor EQ w zależności od tego, czy Procesor mowy jest aktywowany.
Program wyświetla jedynie te parametry, które mają znaczenie w danym trybie pracy. Dokumentacja rozróżnia ustawienia dla SSB, AM, FM, DATA, CW, RTTY i C4FM. To jest bardziej praktyczne niż wyświetlanie wszystkich dostępnych pozycji bez względu na aktualny tryb.
Odtwarzacz audio
Odtwarzacz audio CAT odtwarza pliki MP3 i WAV. Pliki można dodać do listy odtwarzania i zmieniać ich kolejność. Dostępne jest ustawienie wstępu i przerwy między plikami, a także wybór, czy po każdym pliku transmisja ma zostać zatrzymana, czy lista odtwarzania ma być kontynuowana.
Program może automatycznie sterować PTT za pomocą CAT. Po otwarciu odtwarzacza z aktywnym połączeniem CAT ustawia wymaganą konfigurację DATA-FM i USB audio. Po zamknięciu odtwarzacza poprzedni tryb pracy zostaje przywrócony.
Pre contestovú prevádzku je zaujímavá funkcia contest loop, ktorá umožňuje opakované prehrávanie playlistu. Audio Manager tak môže fungovať ako jednoduchý CAT riadený prehrávač pripravených zvukových sekvencií.
Rejestrator audio
Rejestrator audio umożliwia nagrywanie audio RX w formacie MP3. Użytkownik może wybrać bitrate nagrania, a następnie odtworzyć nagranie lokalnie lub użyć go do odtwarzania przez CAT TX.
Przy użyciu Live PC Radio nagranie może być stereo. Jedna strona zawiera audio z drogi nadawczej PC, a druga odebrany sygnał z radia. Funkcja ta jest zatem użyteczna nie tylko do zwykłego nagrywania, ale także do kontroli własnego łańcucha nadawczego.
Radio PC na żywo
Live PC Radio jest przeznaczone do obsługi FT-991/A za pośrednictwem mikrofonu i słuchawek podłączonych do komputera. Sygnał mikrofonowy poddawany jest obróbce DSP, a następnie przesyłany do radia. Dostępny jest siedmiopasmowy korektor, ustawienia poziomu, bramka szumów TX, kompresor i bramka szumów RX.
PTT można sterować bezpośrednio z aplikacji. Taki układ jest interesujący na przykład w stacji, gdzie komputer znajduje się dalej od radia lub gdzie użytkownik preferuje jeden zestaw słuchawkowy do całego stanowiska pracy.
Kanały pamięci
Edytor kanałów pamięci pozwala na pracę z 100 pozycjami pamięci FT-991. Wyświetla częstotliwość, nazwę, tryb, przesunięcie i inne parametry. Dane pamięci można wczytać z radia, edytować, a następnie zapisać z powrotem.
Edytor obsługuje import i eksport pamięci w formatach JSON i CSV. Przed zapisaniem do radia tworzy kopię zapasową, co jest praktyczne przy większej liczbie zapisanych kanałów.
Menu Wyświetlanie
View obsahuje CAT log dostupný aj przez Ctrl+L. Ide o dôležitý diagnostický nástroj, pretože umožňuje sledovať komunikáciu medzi aplikáciou a FT-991/A. Pri problémoch s konkrétnou funkciou môže byť log užitočnejší než samotné chybové hlásenie.
W menu Wyświetlanie znajduje się również wybór języka interfejsu użytkownika. Projekt oferuje lokalizację angielską i niemiecką.
Menu Pomoc
Pomoc zawiera informacje o programie, autorze, wersji i licencji. Element Podręcznik otworzy odpowiednią instrukcję obsługi. Funkcja Sprawdź aktualizacje umożliwia sprawdzenie dostępności nowszej wersji projektu.
Szczegółowe ustawienia w oknie dialogowym Ustawienia
Ustawienia są podzielone na kilka obszarów. Połączenie CAT zawiera ustawienie portu COM, prędkości, czasu oczekiwania, automatycznego połączenia i automatycznego ponownego połączenia. Można również ustawić interwały, w których aplikacja pobiera dane z radia.
Osobną częścią jest Rig Bridge. Umożliwia on udostępnienie połączenia CAT innym aplikacjom za pośrednictwem FLRig. Jest to ważne na przykład przy użyciu WSJT-X. Menedżer audio może pozostać główną aplikacją komunikującą z radiem, podczas gdy inny program uzyskuje dostęp CAT przez Rig Bridge.
W ustawieniach znajdują się również globalne skróty klawiszowe i kalibracja. S-meter można kalibrować osobno dla KF i 2 m/70 cm. Dostępna jest również kalibracja metra PO dla 10 m. Kalibracja mocy wymaga odpowiedniego podłączenia radia i przestrzegania warunków podanych w dokumentacji.
Skróty klawiszowe
Pre základnú obsluhu sú dôležité Ctrl+E pre Settings, Ctrl+V pre Connect, Ctrl+T pre Disconnect, Ctrl+Q pre ukončenie programu a Ctrl+L pre CAT log. Ctrl+Shift+E otvorí Equalizer, Ctrl+Shift+S Sound settings, Ctrl+Shift+A Audio Player, Ctrl+Shift+R Rejestrator audio, Ctrl+Shift+L Live PC Radio a Ctrl+Shift+K editor pamäťových kanálov.
Globálne klávesové skratky používajú kombinácie Ctrl+Shift. Pre PTT a Contest loop existujú samostatné skratky, ktoré možno podľa dokumentácie upravovať v nastaveniach. To umožňuje prispôsobiť ovládanie konkrétnemu spôsobu prevádzky.
Rozwiązywanie problemów
Ak program nedokáže nadviazať CAT spojenie, treba najprv skontrolovať, či je zvolený správny Enhanced COM Port. Ďalej treba overiť CAT RATE v menu 031 a porovnať ho s hodnotou nastavenou v Audio Manageri. Pomôcť môže funkcia Test connection a CAT log.
Jeśli CAT działa, ale nie słychać odbieranego dźwięku lub radio nie emituje dźwięku z komputera, problem należy szukać w konfiguracji audio USB. Należy sprawdzić wybór urządzenia wejściowego i wyjściowego w ustawieniach dźwięku, a następnie odpowiednie pozycje audio USB w menu FT-991/A.
W przypadku problemów z odtwarzaczem audio należy sprawdzić dostępność plików MP3 lub WAV oraz poprawne ustawienie urządzenia odtwarzającego. W przypadku Live PC Radio konieczne jest również sprawdzenie mikrofonu, monitorowania, kodeka audio USB i PTT.
Załącznik: ważne menu FT-991
Aby korzystać z Menedżera Audio, ważne są szczególnie ustawienia CAT i audio USB. Menu 031 CAT RATE określa prędkość komunikacji CAT. Inne pozycje związane z kierowaniem audio USB obejmują 048 USB Audio Routing, 070 Mic Input, 072 USB Audio Codec, 077 USB Audio Destination oraz 109 USB Audio Source.
Podczas ustawiania dźwięku nadawania ważne są również elementy parametrycznego EQ MIC oraz ustawienia procesora mowy. Menedżer audio udostępnia te parametry w interfejsie graficznym, ale samo zachowanie pozostaje określone przez funkcje FT-991/A.
Podczas ustawiania stacji warto postępować od podstaw: najpierw sprawdzić komunikację CAT, następnie kierowanie audio USB, a dopiero potem ustawić MIC Gain, procesor mowy i EQ. Taki proces znacznie ułatwia znajdowanie błędów.
Podsumowanie
FT-991/A Menedżer Audio od DK8DE to rozbudowane rozszerzenie do komputerowego sterowania Yaesu FT-991 i FT-991A. Oprócz sterowania CAT oferuje szczegółową pracę z dźwiękiem nadawczym, parametryczny EQ MIC, procesor mowy, audio USB, odtwarzacz, rejestrator, Live PC Radio, kanały pamięci i Rig Bridge.
Najväčší význam má aplikácia pre rádioamatérsku stanicu, v ktorej je FT-991/A prepojený s počítačom a ďalším softvérom. Contestový operátor môže využiť prehrávač a Contest loop, experimentátor má k dispozícii podrobnejšie nastavenie TX audia a používateľ digitálnych módov môže využiť Rig Bridge. Zároveň však zostáva potrebné správne nakonfigurovať samotný transceiver, predovšetkým CAT a USB audio. Audio Manager preto možno chápať ako jednotné pracovné rozhranie nad funkciami FT-991/A, nie ako náhradu jeho konfigurácie.